Stel je voor: je zit op een rommelmarkt, wroegt tussen bakken met oude koekenpannen en stukgoed, en dan ligt het ineens daar. Een kleine Citroën HY in 1:43, maar dan niet zomaar een HY.
▶Inhoudsopgave
De hele bus is bedrukt met het feloranje logo van Orangina. Je pakt het op, draait het om, en denkt: wat is dit nou?
Dit is geen massaproductie van een speelgoedfabriek. Dit is een stukje geschiedenis. En ja, het is best waardevol.
In dit artikel duiken we in de herkomst van dit bijzondere schaalmodel, vertellen we waar het vandaan komt, hoeveel er gemaakt zijn, en waarom verzamelaars er flink voor over hebben. Want dit is geen gewone modelauto. Dit is een stukje marketinggeschiedenis uit de jaren zestig, verpakt in metaal en verf.
De Citroën HY: meer dan een bestelwagen
Voordat we het hebben over het schaalmodel, even terug naar de echte auto. De Citroën HY kwam in 1957 op de markt en bleef tot 1978 in productie.
Dat is maar liefst twintig jaar. De auto was revolutionair voor zijn tijd: onafhankelijke wielophanging, luchtvering, en een platte bodem die zorgde voor een enorme laadruimte.
Taxichauffeurs, boeren, ambulancepersoneel, zelfs de Franse politie gebruikten hem. De HY was overal. De Eligor-uitvoering was de luxeversie.
Betere bekleding, meer chromedelen, en een wat sportiever uiterlijk. Het was de HY voor de eigenaar die net dat beetje extra wilde.
In totaal zijn er ongeveer 350.000 Citroën HY's geproduceerd, waarvan een deel als Eligor. Dat maakt de HY zelf niet per se zeldzaam, maar specifieke varianten en toepassingen zijn dat wél.
Orangina en Citroën: een onverwachte match
Nu het leuke stuk. Orangina werd in 1960 gelanceerd in Frankrijk en groeide snel uit tot een van de meest herkenbare frisdranken van het land.
Het merk stond voor zomer, vakantie, en dat typisch Franse flair. In de vroege jester zestig zocht Orangina naar manieren om nog bekender te worden. En wat doe je dan als frisdrankmerk in Frankrijk?
Je pakt een iconische Franse auto en maakt er reclame mee. Citroën en Orangina gingen een samenwerking aan.
Er werden campagnes gelanceerd met posters, radiospots, en ook daadwerkelijk auto's die als rijdende billboard dienden. Maar er gebeurde iets bijzonders: er werden ook schaalmodellen gemaakt van de Citroën HY Eligor met de Orangina-reclame erop. Niet bedrukt met een sticker of een sticker, maar met een daadwerkelijke opdruk op de carrosserie van het model zelf.
De productie vond waarschijnlijk plaats rond 1963. Er zijn geen officiële archieven die het exacte aantal vastleggen, maar op basis van wat er op de markt verschijnt en wat verzamelaars elkaar vertellen, wordt geschat dat er tussen de 50 en 100 exemplaren zijn gemaakt.
Dat is extreem weinig. En precies dat maakt het zo bijzonder.
Wat maakt dit model zo uniek?
Het schaalmodel is in de 1:43 schaal, de standaard voor serieuze verzamelaars. Het is gemaakt van metaal met plastic details, rubberen banden, en een zichtbaar interieur. Maar het Orangina-model onderscheidt zich op een paar punten, vergelijkbaar met de meest waardevolle reclame-edities van Eligor.
Ten eerste is de opdruk niet met de hand geschilderd, maar als een soort transfer of opdruk op de carrosserie aangebracht.
De kwaliteit varieert per exemplaar, wat aantoont dat het een beperkt en semi-handmatig proces was. Sommige modellen hebben scherpe, heldere kleuren, andere wat vervaagde of licht verschuivingen.
Dat maakt elk exemplaar uniek. Ten tweede is de combinatie van merken; zo zijn er ook supermarktketens op miniatuur, zoals de Citroën HY met Carrefour of Casino-opdruk. Citroën en Orangina zijn beide iconisch Frans.
De HY is een van de meest herkenbare Franse auto's ooit, en Orangina is een van de meest herkenbare drankmerken.
Samen op één klein modelauto: het is als een tijdscapsule in miniatuur.
Specificaties op een rijtje
- Schaal: 1:43
- Model: Citroën HY Eligor
- Productiejaar (geschat): rond 1963
- Geschat aantal geproduceerd: 50 tot 100 stuks
- Materiaal: metaal en plastic
- Opdruk: Orangina reclame op de carrosserie
Waarde: wat is het waard?
Hier wordt het interessant. Omdat er zo weinig van gemaakt zijn, en omdat de Citroën HY met Perrier-livery zo'n gewild verzamelobject is, is de marktwaarde flink gestegen.
In 2023 zijn exemplaren in uitstende staat verkocht voor tussen de 800 en 2.500 euro. Dat is een behoorlijk verschil, en dat hangt af van een paar factoren.
De staat van het model is het belangrijkste. Zijn de opdrukken nog scherp? Is er geen verfbeschadiging? Is de originele verpakking nog aanwezig?
Dan zit je aan de hogere kant. Modellen met beschadigde opdrukken of zonder doos worden aanzienlijk minder waard, maar ook dan zijn ze nog steeds de moeite waard voor een verzamelaar.
Platforms als Catawiki en eBay zijn plekken waar dit model regelmatig opduikt, maar wees alert. Omdat het zo zeldzaam is, zijn er ook nepversies of modellen waar later een Orangina-sticker op is geplakt. Echte exemplaren herken je aan de kwaliteit van de opdruk en de algehele staat van het model.
Wie verzamelt dit soort modellen?
De doelgroep is duidelijk. Dit is voor de verzamelaar die houdt van klassieke Franse auto's, en dan met name de Citroën HY.
Maar ook mensen die geïnteresseerd zijn in thematische liveries, reclameauto's, of marketinggeschiedenis van merken. Het is een niche binnen een niche, en precies dat maakt het zo leuk. Op auto43.nl, een platform dat zich richt op het verzamelen en verkopen van schaalmodellen met een voorkeur voor klassieke Franse auto's, past dit model perfect. Het is precies het soort stuk dat verzamelaars op het platform zoeken: iets met een verhaal, iets met karakter, en iets dat je niet overal vindt.
Waarom blijft dit model interessant?
De waarde van het Orangina-opdruk model zal waarschijnlijk alleen maar stijgen. De interesse in klassieke Franse auto's groeit, en schaalmodellen worden steeds populairder als verzamelobject.
Combineer dat met de zeldzaamheid van dit specifieke model, en je hebt iets wat de komende jaren alleen maard waardevoller wordt. Maar bovenal is het gewoon een prachtig object. Het vertelt een verhaal.
Het gaat over een tijd dat merken samenwerkten op een creatieve manier, over de bloei van de Franse economie in de jaren zestig, en over een auto die een icoon werd. Als je dit model in je handen hebt, houdt je meer vast dan alleen een stukje metaal.
Je houdt een stje cultuur vast. Dus de volgende keer dat je op een rommelmarkt staat of door een online veuing scrolt, houd je oren en ogen open.
Want je weet maar nooit: misschien ligt het daar weer. Feloranje, met het logo van Orangina, op een kleine Citroën HY. En dat is goud waard.