Stel je voor: je staat voor een kast vol schaalmodellen en je wilt graag een klassieke Franse bestelwagen erbij. Twee iconen scharen zich kandidaat — de bolle, futuristische Citroën HY en de strakke, no-nonsense Renault Estafette.
▶Inhoudsopgave
Beide komen uit dezelfde gouden tijd van de jaren vijftig, zestig en zeventig.
Beide reden tienduizenden kilometers door dorpen en steden. Maar welke van twee vind je het makkelijkst in je verzameling? Laten we het eerlijk bekijken.
De Citroën HY: het opvallende bolletje
De Citroën HY debuteerde in 1947 — ja, je leest het goed, al vóór de oorlog was het ontwerp klaar, maar pas na de bevrijding rolden de eerste exemplaren van de band.
Met zijn ronde bolvormige carrosserie en die karakteristische ribbelplaat aan de zijkant was hij meteen herkenbaar. Niemand liep er naast alsof het een gewone bakfiets was. Dit was een auto met karakter. Wat de HY zo bijzonder maakte?
Allereerst dat zogenaamde pantografische achteras. Klinkt ingewikkeld, maar het betekent gewoon dat de wielen onafhankelijk van elkaar kunnen bewegen.
Daardoor reed de HY verbazingwekkend comfortabel over hobbelige wegen. De motor was bescheiden — een 1.9 liter viercilinder met ongeveer 35 pk — maar voor boeren, slagers en krantenbezorgers was dat ruim voldoende.
Het laadvermogen lag rond de 1.200 kilo, en de laadbak was bereikbaar via een zijdeur. Ja, je hoeft niet naar de achterkant. Geniaal. In totaal rolden er meer dan 189.000 exemplaren van de band tussen 1947 en 1981.
Dat is een behoorlijk aantal, en precies daarom zijn er nog steeds veel originele HY's te vinden. De meeste schaalmodellen zijn in de klassieke schaal 1:43, en merken als Eligor, Solido en Norev hebben er talloze versies van gemaakt. Van de eenvoudige pick-up tot de luxe HY Eligor met gesloten cabine en reclamebekleding — er is voor elk wat wils.
De Renault Estafette: de harde werker
Renault kwam iets later op de markt met de Estafette in 1959.
Geen bolle romp, geen ribbelplaten — de Estafette was stoer, praktisch en ongecompliceerd. Het ontwerp leek meer op een klassieke bestelwagen, met een rechte lijnen en een brede laadbak.
Precies wat je verwacht van een auto die bedoeld was om dingen te vervoeren, niet om indruk te maken. Maar wees niet verkeerd: de Estafette had wel degelijk zijn charme. De motor was een 1.1 liter viercilinder, later opgeboord tot 1.3 liter. Het laadvermogen lag rond de 800 tot 1.000 kilo, afhankelijk van de versie.
De Estafette was vooral populair bij de Franse posterijen — je herkent hem misschien nog wel van oude foto's van PTT-busjes.
Ook de Franse politie gebruikte hem, evenals diverse handelsbedrijven. De productie liep van 1959 tot 1980, en in die tijd werden er ruim 180.000 exemplaren gebouwd. Dat is vergelijkbaar met de HY, dus in absolute aantallen verschillen ze niet veel. Maar hier zit het punt: als het gaat om schaalmodellen, is de Estafette minder vaak geproduceerd dan de HY.
De grote vraag: welke vind je het makkelijkst?
We kunnen het niet ontkennen: als je zoekt naar een schaalmodel van een klassieke Franse bestelwagen in 1:43, dan heeft de vergelijking met de Renault Estafette uitgewezen dat de Citroën HY duidelijk de voorkeur heeft qua beschikbaarheid.
Waarom de Citroën HY wint qua schaalmodellen
En daar zijn een paar goede redenen voor. Ten eerste: de HY is gewoon iconischer. Die bolle vorm, die ribbelplaat, dat bijzondere uiterlijk — het valt op. En wat opvalt, wordt vaker nagemaakt.
Merken als Eligor (een dochteronderneming van Citroën zelf, overigens) hebben er een hele reeks van gemaakt. Van eenvoudige versies tot modellen met reclame-opschriften van merken zoals Perrier, Moët & Chandon of La Poste.
De variatie is enorm. Ten tweede: de Eligor-versie.
Dit is de luxe uitvoering met gesloten cabine, en die is bijzonder populair onder verzamelaars. De combinatie van zeldzaamheid in het echt en hoge vraag in de modelautowereld maakt hem een graal voor veel verzamelaars. Ten derde: de HY was wereldwijd actief.
Waarom de Renault Estafette iets lastiger te vinden is
Niet alleen in Frankrijk, maar ook in Nederland, België, Duitsland en zelfs in Australië. Die internationale aanwezigheid betekent dat er in veel landen schaalmodellen zijn geproduceerd, van verschillende merken en in verschillende kwaliteiten.
De Renault Estafette is absoluut niet onmogelijk te vinden — maar je zult iets meer moeite moeten doen. De meeste modellen zijn gemaakt door Norev en Atlas, en de variatie aan versies is kleiner. De Estafette heeft minder "varianten-charme" dan de HY.
Hij is wat hij is: een degelijke, eenvoudige bestelwagen. Dat betekent niet dat hij waardeloos is als schaalmodel.
Integendeel — voor verzamelaars die juist zoeken naar iets minder voor de hand liggends, is de Estafette een mooie vangst. Maar als je puur kijkt naar beschikbaarheid en diversiteit, dan wint de HY het.
Waar moet je op letten bij koop?
Of je nu kiest voor de HY of de Estafette, hier zijn een paar tips.
Kijk altijd naar de schaal — 1:43 is de standaard voor verzamelaars, maar 1:24 en 1:18 zijn mooier (en duurder). Controleer het materiaal: metaalmodellen (diecast) zijn waardevoller dan plastic. En let op de staat: een model in originele doos is altijd waardeerder dan een los exemplaar. Merken als Eligor, Solido, Norev en Atlas zijn betrouwbaar en worden vaak aangeboden op gespecialiseerde modelautosites en beurzen.
En wie weet — misschien vind je wel een zeldzame reclameversie van de HY of een politieversie van de Estafette. Dan heb je echt iets bijzonders.
Conclusie
Dus, welke is makkelijker te vinden? De Citroën HY, zonder twijfel.
Meer varianten, meer merken, meer versies, meer charme. Maar de Renault Estafette is geen slechte keuze — hij is gewoon iets exclusiever, en dat kan juist de aantrekkingskracht zijn voor de echte verzamelaar. Uiteindelijk gaat het niet om welke auto "beter" is, maar om welke het beste bij jouw verzameling past.
En wie weet — misschien krijg je ze allebei. Want laten we eerlijk zijn: één klassieke Franse bestelwagen in je kast is gewoon te weinig.